پلک‌هایی که از ماه سوم بسته مانده بودند، در همین ماه کم‌کم باز می‌شوند؛ جنین برای اولین بار چشم‌هایش را باز و بسته می‌کند. در این هفته‌ها، مغز پیچیده‌تر می‌شود و ساختارهای چشم بالغ‌تر می‌شوند. پلک‌ها قابلیت باز و بسته شدن پیدا می‌کنند و حرکات بدن هماهنگ‌تر می‌شوند.
اندازه
در پایان هفته‌ی ۲۸، وزن جنین به حدود یک کیلوگرم می‌رسد؛ تقریباً اندازه‌ی یک بادمجان. از اینجا تا زمان تولد، وزن جنین معمولاً بیش از سه برابر می‌شود و بخش بزرگی از این افزایش، ذخیره‌ی چربی است.
چربی، گرما و پوست
افزایش تدریجی بافت چربی به تنظیم دمای بدن پس از تولد کمک خواهد کرد و ذخیره‌ی چربی تا هفته‌های بعد نیز ادامه دارد. با اضافه شدن چربی زیر پوست، چروک‌های پوست کم‌کم صاف‌تر می‌شوند و جنین ظاهر پرتری پیدا می‌کند. همین ذخیره، در روزهای اول پس از تولد و تا جا افتادن تغذیه، منبع انرژی نوزاد هم هست.
مغز و خواب
مغز در این هفته‌ها سطح پیچیده‌تری پیدا می‌کند و ارتباط‌های عصبی بیشتری شکل می‌گیرد. جنین حالا دوره‌های مشخص‌تری از خواب و بیداری دارد و به نظر می‌رسد خوابش مرحله‌ای شبیه خواب همراه با حرکت سریع چشم دارد. این تفاوت الگوی خواب و بیداری، یکی از دلیل‌هایی است که حرکت‌ها در بعضی ساعت‌ها بیشتر حس می‌شوند.
صداهایی که جنین می‌شنود
شنوایی جنین در این ماه کامل‌تر شده است. صدای ضربان قلب مادر، صدای دستگاه گوارش و صدای حرف زدنش، نزدیک‌ترین و آشناترین صداهای دنیای اوست. صدای پدر و بقیه‌ی خانواده هم به او می‌رسد، هرچند آرام‌تر و خفه‌تر. بسیاری از نوزادان بعد از تولد با شنیدن صدای مادر آرام‌تر می‌شوند؛ صدایی که ماه‌ها با آن زندگی کرده‌اند.
ریه‌ها
ریه‌ها به بلوغ خود ادامه می‌دهند و هنوز با ریه‌ی یک نوزاد رسیده تفاوت دارند. ماده‌ای که به باز ماندن کیسه‌های هوایی کمک می‌کند، بیشتر ساخته می‌شود. بلوغ ریه روندی تدریجی است که تا هفته‌های پایانی بارداری ادامه دارد.
این دوره مرحله‌ای است که جنین از نظر ظاهری شبیه‌تر به نوزاد می‌شود، اما بلوغ عملکردی بسیاری از سیستم‌ها هنوز ادامه دارد.
در این ماه ممکن است این‌ها را بشنوید
- «وزن تخمینی»: عددی که سونوگرافی می‌دهد و با وزن واقعی تفاوت دارد.
- «بلوغ ریه»: روندی که تا هفته‌های پایانی ادامه دارد و با یک تاریخ مشخص تمام نمی‌شود.
- «وضعیت جنین»: در این هفته‌ها هنوز مرتب تغییر می‌کند و وضعیت نهایی نیست.
درباره‌ی وضعیت جنین: اگر در سونوگرافی این ماه گفته شد جنین «بریچ» است، یعنی باسن یا پاها پایین‌اند، نگران نشوید. بیشتر جنین‌ها در هفته‌های بعد سرشان را رو به پایین می‌چرخانند و فضای رحم هنوز برای این چرخش کافی است.
تغذیه‌ی مادر در سه‌ماهه‌ی سوم
از این ماه، وزن‌گیری جنین سرعت می‌گیرد و نیاز بدن مادر به آهن و کلسیم بیشتر می‌شود. چون معده هم زیر فشار رحم است، وعده‌های کوچک‌تر و بیشتر معمولاً از چند وعده‌ی سنگین راحت‌تر است. آزمایش‌های این دوره کم‌خونی را هم بررسی می‌کنند؛ اگر مکمل تجویز شد، مصرفش را جدی بگیرید.
حرکت‌ها از این ماه مهم‌ترند
جنین حالا قوی‌تر شده و لگدهایش گاهی از روی شکم دیده می‌شود. خیلی از پدرها همین ماه برای اولین بار لگد را از روی شکم می‌بینند، نه فقط حس می‌کنند. از حدود هفته‌ی ۲۸، شناختن الگوی معمول حرکت‌ها اهمیت پیدا می‌کند؛ اگر حرکت‌ها نسبت به همیشه کمتر شد یا تغییر کرد، همان روز با پزشک یا ماما تماس بگیرید. حرکت‌ها تا پایان بارداری نباید کم شوند؛ فقط ممکن است شکلشان عوض شود.
برای شناختن الگوی حرکت‌ها، روش ساده‌ای در مطلب خواب، تنگی نفس و حرکات جنین آمده است. اگر می‌خواهید ببینید جنین یک ماه پیش کجا بود، سری به هفته‌های ۲۱ تا ۲۴ بزنید.
این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی پزشک یا ماما نیست. زمان‌بندی مراقبت، آزمایش و سونوگرافی باید با شرایط فرد و دستورالعمل محل مراقبت هماهنگ شود.
منابع: NHS
